Duurzame gebiedsontwikkeling

De transitiethema’s waarmee stedelijke regio’s te maken hebben strekken zich uit van de productie van duurzame energie, het (her)gebruik van grondstoffen, de structurele leegstand van gebouwen en gebieden tot veranderingen in de vraag naar zorg en de wijze waarop burgers zelf invloed en zeggenschap willen verkrijgen over hun omgeving.

Al deze onderwerpen gaan over gebiedsontwikkeling nieuwe stijl, waarbij het duurzaam ontwikkelen van het gebied leidend is voor de gestelde ambities. Ambities die tot doel hebben gedroomde vernieuwingen in de praktijk te brengen door in co-creatie circulair te denken en te doen. Een gebied dat door bijvoorbeeld door slimme waterhuishouding en infrastructuur “rain proof” wordt, dat zichzelf CO2-neutraal kan noemen, waar afval grondstof is en waar traditionele regelgeving meer ruimte biedt voor zelfregulering en functiemenging, biedt meer waarde voor zowel toekomstige gebruikers, eigenaren als investeerders.

Lees meer

Nieuwe rollen en verdienmodellen

Duurzame gebiedsontwikkeling gaat over waarde creatie, zowel maatschappelijk, ecologisch als economisch. Daarbij willen we uiteindelijk de kwaliteit van een gebied om daarin te wonen te werken of te verpozen verhogen, zowel voor de huidige generaties als voor toekomstige. Om een gebied te ontwikkelen is geld nodig, het wordt daarbij steeds belangrijke om te zorgen dat investeringen en opbrengsten daarbij op lange termijn in balans zijn. Door de financiële crisis en recessie zoeken we naar nieuwe manieren om onze leefomgeving samen te ontwikkelen. Feitelijk gaat het om gebiedsontwikkeling nieuwe stijl, waarbij rollen veranderen en nieuwe verdienmodellen moeten worden ontwikkeld.

Omdat de traditionele verdienmodellen die uitsluitend uitgaan van waardevermeerdering van vastgoed niet meer werken moeten we op zoek naar nieuwe verdienmodellen, waarbij bijvoorbeeld het uitgangspunt is dat risico’s worden gedeeld en waar anders wordt omgaan met eigenaarschap. Zo zijn er ontwikkelingen waarbij eigendom en gebruik worden ontkoppelt, waarbij bv gebruikers meebetalen (aan bv collectieve voorzieningen) en opbrengsten beschikbaar worden gesteld aan gebiedscollectieven. Bij gebiedsontwikkeling nieuwe stijl worden lange termijn en maatschappelijke baten – maar ook kosten – uitdrukkelijker onderdeel zijn van de oplossingen en wordt slimmer omgaan met functiemenging of stapeling van functies. Ook kunnen andere waarden dan geld ingebracht worden, die ook gewaardeerd moeten worden. Denk aan arbeid, kennis, afname garanties. Maatschappelijke waarden liggen ook op het gebied van gezondheid, welzijn, milieu en groen, leefklimaat, veiligheid, autonomie en eigen identiteit.

MVRDV_oosterwolde

Cross sectorale en integrale oplossingen en functiemenging

Duurzame gebiedsontwikkeling vraagt om integraal en cros sectoraal denken en doen. Juist door de menging van functies kunnen kansen benut worden om tot integratie van systemen en behoeftes te komen en daarmee daadwerkelijk de circulaire stofstromen te sluiten op het gebied water, energie, afval en voedsel. Reststromen uit huishoudens kunnen worden benut om nutriënten te winnen voor voedselproductie of kunnen van bedrijfsmatige betekenis zijn voor naastgelegen bedrijven. Er is een grote behoefte aan integratie vanuit verschillende disciplines en kennisdomeinen, zoals grondstoffen en materiaalkennis waarmee (zelf)bouwers en ontwikkelaars een materialenpaspoort kunnen opstellen voor de hergebruik van materialen of aan het bouwen van een informatie-infrastructuur met die bouwers over energiegebruik/ energieproductie.

Zuivelketen

Co-creatie, burgerparticipatie en draagvlak

Voor bedrijven wordt het belang om invloed uit te oefenen op hun directe omgeving groter als gevolg van hun eigen ambities om circulaire te werken en lokale kringlopen te sluiten. Ook bewoners willen – vaak ook als professional – meer en meer zelf meebeslissen over wat er in hun wijk of stad gebeurt en besluiten individueel of gezamenlijk nieuwe initiatieven op te pakken. De overheid kiest door deze ontwikkelingen en het gebrek aan financiering steeds vaker voor een andere rol, waarbij zij eerder faciliteert en samenwerkt dan eigen plannen maakt en uitrolt. In het licht van deze veranderende rollen passen termen als co-creatie, burgerparticipatie en draagvlak bij het proces waarmee duurzame gebiedsontwikkeling steeds vaker tot stand komt.

Creative City Lab en duurzame gebiedsontwikkeling

Het innovatielab van CCL is ontwikkeld met als doel om complexe en urgente vraagstellingen op te lossen en past derhalve zeer goed bij de uitdagingen waar duurzame gebiedsontwikkeling voor staat. Het format van CCL is uitermate geschikt om versnelt processen te begeleiden en in co-creatie met partijen (van bewoners tot bedrijven, kennisinstellingen en overheden) tot nieuwe verdienmodellen en innovatie te komen.

De werkwijze van de living lab omgeving – waarbij nieuwe ideeën en modellen worden bedacht en getoetst in een gekozen omgeving | gebied – past ook goed bij het thema gebiedsontwikkeling. Wij hebben kennis en expertise opgebouwd met cross sectoraal denken en werken, functiemenging en de verschillende aandachtspunten van duurzame gebiedsontwikkeling (zoals klimaatneutraliteit, voedsel, zorg, circulaire economie etc) middels de verschillende succesvolle innovatielabs die wij hebben georganiseerd, zoals de klimaatneutrale woonwijk, het foodlab en het 020-stadslandbouw lab.