Momenteel is stichting Creative City Lab al bezig met de voorbereidingen van een nieuw Innovatielab met als thema: 'het verduurzamen van de voedselketen'. Op dit moment doen we onderzoek naar de centrale vraagstelling en noodzakelijke onderzoeksgebieden. Wij zoeken wederom naar interessante 'living labs' en een aantal echt betrokken partners die de uitdaging samen met ons willen aangaan!

Het verduurzamen van de voedselketen mag met recht een veelomvattend en belangrijk thema genoemd worden. Er komen steeds meer aspecten van dit thema in het nieuws de laatste tijd. Eén van de discussies gaat over gezonde voeding, e-nummers en gezondheidslabels. De consument gaat ervan uit dat het voedsel dat men in de winkels koopt in Nederland 'veilig' is., maar is dat eigenlijk wel zo? Tegelijkertijd wil men natuurlijker en bewuster eten en is er steeds meer interesse voor 'puur' en biologisch voedsel.

Een ander urgent probleem is het verpakkingsmateriaal van voedsel. Nu steeds meer steden en gemeenten plastic gescheiden ophalen, wordt de hoeveelheid verpakkingsmateriaal pijnlijk zichtbaar. Het is echter noodzakelijk om het milieueffect van verpakkingen in de gehele lifecycle van een product te onderzoeken. Het gaat dus niet alleen om het verpakkingsmateriaal dat overblijft, maar ook om de hoeveelheid CO2 die wordt gebruikt bij de productie en het transport ervan.

Ook de problematiek binnen de bio-industrie vormt een belangrijk aandachtsgebied in de voedselketen. Men claimt bijvoorbeeld dat de intensieve veehouderij goed is voor het milieu, terwijl deze werkwijze veel dierenleed veroorzaakt, de vraag is hoe duurzaam dat is. Onderzoek wijst uit dat de veehouderij maar liefst 18% van de wereldwijde broeikasgassen veroorzaakt en daarmee meer effect heeft op onze klimaatproblematiek dan autorijden. In de markt worden allerlei praktische en slimme oplossingen bedacht, zoals 'slimmer voeden' en beter gebruik van mest. Maar de grootste winst zou behaald kunnen worden als Nederlanders massaal minder vlees zouden gaan eten. Alleen vereist dit een drastische verandering in levensstijl, één die niet zo eenvoudig te realiseren is.

En dan hebben wij nog niet gesproken over de afnemende kwaliteit van de toplaag van onze Nederlandse aarde door intensieve landbouw en ontbossing. Een belangrijk onderzoeksdomein omdat elk jaar niet minder dan 1% van onze vruchtbare aarde verdwijnt, waardoor de noodzaak voor biodiversiteit in de bebouwing van onze akkers alleen maar toeneemt.

Bovenstaande ontwikkelingen leiden ertoe dat een toenemend aantal consumenten wil weten wie het voedsel dat op onze borden ligt produceert, en hoe dat precies gebeurt. Het nieuwe concept 'stadslandbouw' doet zijn intrede: gemeenten en provincies besteden steeds meer aandacht aan het verwezenlijken van een meer lokale en regionale voedselketen, van individuele moestuinen in de stad, tot professionele duurzame voedselproductie aan de randen van de stad. De vraag blijft hoe dit zo goed mogelijk opgezet kan worden.

Een paar van de belangrijke partners voor Creative City Lab voor het komende jaar zijn daarom het Alterra Instituut (WUR) met Vincent Kuypers en het architectenbureau Van Belgen Kopla met Jago van Bergen. Zij hebben in opdracht van Stroom en de Provincie Zuid-Holland het concept 'De Park Supermarkt' ontwikkeld. Een interessant concept dat al veel publiciteit heeft gekregen. De Provincie Zuid-Holland is van plan om 10 hectare te ontwikkelen als proeftuin voor de realisatie van deze Park Supermarkt.

De 10 hectare bevindt zich in de achtertuin van Unilever in Vlaardingen en de TU in Delft. En dus zal het Innovatielab van CCL deze omgeving gaan gebruiken als een living lab, om de verschillende ideeën voor het verduurzamen van de voedselketen binnen een dergelijk concept te helpen ontwikkelen en toetsen.